SON DAKİKA

ÇOCUKLARDA OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (TAKINTI HASTALIĞI) (08.01.2021)

Bu haber 08 Ocak 2021 - 12:05 'de eklendi ve 21 views kez görüntülendi.

Halk arasında “takıntı hastalığı” olarak bilinen Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişide ciddi düzeyde kaygı ve huzursuzluğa yol açan ve eskiden beri sıklıkla görülse de son dönem gündemde olan bir rahatsızlık. Peki çocuklarda da OKB görülür mü? Belirtileri neler? Böyle bir durumda ebeveynler ne yapmalı?

Birçok insan zaman zaman çeşitli konularda evham, endişe ve takıntılara kapılabilir. Fakat günlük yaşamımızı etkileyecek, günlük aktivitelerimizi kısıtlayacak düzeye gelmesi durumunda OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB) akla gelmelidir. Bu hastalığı kısaca tanımlamak istersek;bireylerin tekrar eden düşüncelerle bağlantılı olarak tekrarlayıcı davranışlarda bulunmasıdır diyebiliriz. Tekrar eden (takıntılı) düşüncelere obsesyon, buna bağlı gelişen davranışlara ise kompulsiyon adı verilir.

Genellikle ergenlik döneminde ve 20-30 yaşlarda başladığı bilinir. Peki çocuklarda görülebilir mi?

Evet. OKB Okul öncesi çağdaki çocuklar dahil herhangi bir yaşta görülebilir. Çocuklarda 7-12 yaşları arasında görülme olasılığı yüksektir. Çocuğun durmaksızın ve genellikle uzun süreler bazı hareket ya da düşünceleri yinelemesi halinde obsesif kompulsif (saplantı zorlantı) bozukluktan (OKB) söz edilebilir. Bu sorunu yaşayan çocuklar, zihinlerinde devamlı yinelenen belirli düşüncelere sahip olabilirler. Örneğin, kir ya da mikroplara karşı sürekli endişe taşıyabilir ya da temiz, düzenli olma konusunda sürekli kaygıya sahip olabilir. Ayrıca bu çocuklar belirli hareketleri, adeta törensel bir şekilde yenileyip dururlar. Örneğin ellerini belirli bir şekilde ve uzun süre tekrar tekrar yıkayabilir, eşyalarını çok özgün biçimde tekrar tekrar düzenleyebilir.

ÇOCUKLARDA TEKRAR EDEN HER DAVRANIŞ OKB BELİRTİSİ DEĞİLDİR.

Çocuklar gelişim ve büyüme sürecindedir. Bu süreçte farklı dönemlerden geçmektedirler. Tekrar eden davranışlar dönemsel özellikleri kaynaklı olabilir. Bu davranışlar geçici olup, OKB BELİRTİSİ DEĞİLDİR.

Genel olarak 2 yaş döneminden sonra ortaya çıkan bu tekrarlar anne-babalar için şüphe uyandırsa da çocuklar için anlamlı ve normaldir. Tekrarlar ve rutinler onların dış dünyayı anlamalarına, olayları tahmin etmelerine ve kontrolde hissetmelerine yardımcı olur. Örneğin her gidilen yere taşınılan oyuncak ayı ya da bebeklik battaniyesi çocuğun kendi dünyasına ait, tanıdık bir eşyadır ve bu tanıdıklık rahatlatıcı bir duygudur.

Sürekli olarak aynı şarkıya, masala ya da oyuna gösterilen ilgi daha sonrasında bir çizgi film karakterine ya da bir hayvana yönelebilirler. Örneğin 4 yaşında köpekleri çok seven bir çocuk günler boyunca kendisinin bir köpek olduğunu ilan edip ve evdekilerin de bu duruma uygun davranmaları konusunda ısrarcı olabilir Bu davranışlar dönemsel özellikleri kapsamındaysa 5 yaşından itibaren azalma gösterir ve 8 yaş cıvarı kaybolur.

FAKAT BU DAVRANIŞLARI DA PEKİŞTİRMEMEK ÖNEMLİDİR

Anne-baba olarak bu durumla baş etmenin en rahat yolu bunun bir süreç olarak görmeyi başarabilmektir. Çocuk ile takıntılı davranışları konusunda inatlaşmak davranışın şiddetini artırmasına ya da farklı olumsuz tepkilerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu davranışların çocuk için anne-babadan ilgi alma yolu haline gelmemesine dikkat etmek önemlidir. Eğer çocuk bu davranış özelliği sayesinde anne-babasından olumlu ya da olumsuz ilgi aldığını fark ederse o zaman doğal olarak bu davranışlar pekişerek devam eder.

BU DAVRANIŞLARI OKB BELİRTİLERİNDEN NASIL AYIRABİLİRİZ?

Tekrar eden davranışlar çocuğun işlevselliğini bozuyorsa OKB den şüphe edebiliriz. Eğer çocuğun sosyal ilişkilerini olumsuz etkiliyorsa, tekrar eden davranışlar nedeniyle günlük hayat akışı sekteye uğruyorsa, bu tepkiler zamanın çok büyük bir kısmında ortaya çıkıyorsa o zaman anne-babanın zaman kaybetmeden bir uzman ile görüşülmelidir. Örneğin yemek öncesi ellerini yıkayan çocuk bir türlü sofraya gelemiyorsa ellerinin temizlenmediği konusunda inatlaşıp kaygı yaşıyorsa OKB den söz edilebilir. Ya da ödev yapan çocuk yanlış yazdığı şeyi silmek yerine tüm sayfayı yırtıyorsa ve bir türlü diğer ödeve geçemiyorsa bu durum da OKB belirtisi olabilir.

Çocuğunuzu iyi tanımanız ve gözlemlemeniz önemlidir. Obsesif- kompülsif bozukluğu varsa, tedavi sürecinde anne-babanın da çocuğa destek olması, tedavi ve terapi sürecinin parçası olması, uygun yaklaşımlar ile ilgili bilgi edinmesi bu sorunun çözümünde önemli ve gereklidir.

Psk. Burçin Koyuncu

www.psikologburcinkoyuncu.com

(08.01.2021)

Burçin Koyuncu
Burçin Koyuncuburcink_1988@hotmail.com
http://www.buyuksehirhaberi.com
http://www.satkirala.com
http://wwwgazetesehir.com