SON DAKİKA

KURBAN VE ÇOCUK PSİKOLOJİSİ (07.08.2019)

Bu haber 07 Ağustos 2019 - 7:25 'de eklendi ve 90 views kez görüntülendi.
960x100 px

Yıllardır tartışılan bir konudur;  kurban bayramında kesilen kurbanı çocuklar görmeli mi? Onlara kurbanı nasıl anlatmalıyız? Kurbanı anlatmak için uygun yaş nedir? Bir yandan dini görevini yerine getirme çabasında olup bir yandan çocuğuna bu durumu doğru yollarla aktarmak isteyen ebeveynler bu soruların cevabını bilmek istiyor. Bayram yaklaşıyorken, bu yazımızda kurban ve çocuk üzerindeki etkisi üzerinde durmak istiyorum

Şunu kabul etmek gerekiyor ki kurban çocuklar için anlaşılması kolay bir kavram değildir. Çocuklar doğaları gereği, hayvanları tanımak, beslemek, korumak, ilgilenmek isterler. Aileler de bunu onaylar ve destekler. Yolda görülen kediler, kuşlar, köpekler mutlaka incelenir, anneye gösterilir, dönüp dönüp bakılır. Kocaman inekler, koyunlar ise inanılmaz bir ilgi odağıdır. Durum böyleyken onların aileden biri tarafından tarafından kesilmesi, beraber yenmesi ve gün içerisinde herkesin bu eylemi yapıyor olduğunun görülmesi çocuk için korkunç karşılanabilir. Bırakın çocukları biz yetişkinler bile dini bir görev olmasaydı bu durumu yadırgayabilirdik. Normal şartlarda hayvanlar sevilecek, oynanılacak, beslenecek, arkadaş ve dosttur. Dini bir açıklaması olduğu için durumu normalleştirip, uygulayabiliyoruz. Fakat “Ölüm, kurban edilmek, çocukların kurban edilmesi, kurbanın yenilmesi, insan yenilir mi” kavramları çocuk için çok karmaşık ve ürkütücüdür.

Peki çocuklara kurban nasıl açıklanmalı?

Eminim ki kurban konusunu duyan, bu kavramla karşılaşan birçok çocuk anne babaya sorular soracaktır ki bizim istediğimiz budur. Çünkü en güzel öğrenme yöntemi çocuk soru sorduğunda gerçekleşir.

Öncelikle dini bayramlarımızın ne anlama geldiğini çocuğa yaşına uygun cümlelerle anlatılmalı. Her yaş grubu için anlatım şekli aynı olmamalı. 6 yaş çocuğuna daha genel cümleler kurulurken daha büyük olanlara biraz daha ayrıntı verilebilir.

Çocuğunuza kurban bayramını güzellikleri ile anlatın,

Etin, kıymanın büyümek için sağlıklı olmak için çok gerekli yiyecekler olduğu, fakir insanların bu bayramda bu olanağa kavuştuğu anlatılabilir. Her gün binlerce hayvan bizim ihtiyaçlarımız için kesiliyor, kurban bayramın da ise başkalarına sunulmak, paylaşılmak, birlik olmak için kesiliyor. Bunu belirtmek faydalı olacaktır

Kurban kesilip, büyüklerin evinde, tüm akrabaların bir araya gelip, güzel yemekler hazırlayıp, bayram sofralarında bir arada olup, çocukların kendilerini güvenli hissettiği, bütünün parçası olma duygusu çocuklara hissettirilirse çocuk için bayram olgusunun kimlik gelişimindeki yeri olumlu olacaktır.

Yine de kaç yaşında olursa olsun, kurban kesimini izlemek için zorlanmamalıdır. 12 yaşından sonra çocuk istiyorsa uzaktan izleyebilir. Özellikle okul öncesi dönemdeki (6 yaş öncesi) çocukların kurban kesimini görmemesi gerekir. Çocuklar 8 yaşından başlayarak kurban kesilmesinin anlamını kavrayabilirler fakat 10 yaş öncesinde ölüm kavramından rahatsız olabilirler.

‘’Bir dini görev olarak kurban kesilmesi kavramı özellikle 11 yaştan sonra daha iyi anlaşılabilir.’’

Unutulmasın ki;  çocuklar yeni ve olağandışı şeylere meraklıdır. Yaşı küçüktür ve merak edip izlemek istediğini söyleyebilir. Bu onların kesimden etkilenmeyeceği veya kurban kesiminin anlamını kavradıklarını göstermez. Bu yüzden yaş grubuna göre ailelerin özen göstermesi şarttır.

Çocukların ölümle tanışma süreci bir hayvanın ölümüne şahit olması ile başlar. Ölümle, ayrılıkla, kayıpla, kanla yüzleşmek ve bilmek hepimiz için gereklidir. Fakat bunu birden bire ve yaşı uygun değilken yapmak yarar değil, ciddi zarar getirir.

Özellikle hayvan bir süre önce alınıp beslendiyse, çocuklar o hayvanla duygusal bağ kurabilir. Onların kesilmesi, tüm çocuklar için rahatsız edicidir ve özellikle küçük çocuklar için çok ağır etkiler yapabilir. Bu nedenle kurbanlık hayvan evde beslenmemeli veya çocuğun kurbanlık hayvanla uzun süreli teması olmamalıdır. Yine de hayvan evde beslenirse, hayvanın kesileceği çocuğa dürüstçe ve yaşına uygun cümlelerle anlatılmalıdır. Sorularına yaşa uygun olarak, açık ve net cevap verilmelidir. Çocuklara yanlış, yetersiz veya bazen çocukta endişe yaratabilecek bilgiler verilmemelidir. Cevabından emin olamadığınız sorular içinse ‘’bilmiyorum bunu senin için öğrenebilirim’’  diyebilir daha sonra ne söyleyeceğinize karar verip, çocuğa aktarabilirsiniz.

Çocuğunuz anlattıklarınıza tepkili yaklaştıysa ya da üzüldüyse, ailenin çocuğun üzüntüsüyle alay etmesi, umursamaması, unutur diye yaklaşması uygun değildir.

Yetişkin bireylere bakıldığında da normal et yemesine rağmen kurban eti yiyemeyen, çiğ et kokusundan rahatsız olan, ete dokunamayıp, kesemeyen, hatta hiç et yiyemeyen veya sadece yemeklere kıyma formunda katılırsa yiyen insanlar var. Çoğunun da kötü bir kurban bayramı öyküsü vardır. Bu yüzden kurban kesimi ve gerekliliği konusunda çocuğunuzu bilgilendirirken bu söylediklerime dikkat etmeniz çocuğunuz için sağlıklı olacaktır. Keyifli bir bayram geçirmeniz dileğiyle..

Psk. Burçin Koyuncu

(07.08.2019)

Burçin Koyuncu
Burçin Koyuncuburcink_1988@hotmail.com
http://www.buyuksehirhaberi.com
http://www.satkirala.com
http://wwwgazetesehir.com